Гүлімнің қоштасуы

Қазіргі заманда өмір сүріп жатқан бір қыз күндердің бір күнінде ауылға аттаныпты. Қыздың есімі Гүлім. Гүлімнің атасы мен әжесі немересін көптен бері күтіп жүрген, апта сайын қоңырау шалғанда одан бізді көруге қашан келесің деп сұрайтын. Гүлім үнемі олардың қалын сұрап, жақында барамын деп уәде беретін. Уәдесінде тұрды. Бірақ, сәл кешігіп жеткен... 

Әжесінен қайғылы хабар жеткен соң, Гүлім әкесі мен шешесін күтпестен нағашы ағасымен бірге таксиге мінді де, ауылға тартты. Әке-шешесі мемлекеттік қызметкер болғандықтан, жұмыс уақытының тығыздығына байланысты олар бірге бара алмады. Әке-шешесі үнемі жұмыспен қарбалас болған соң, Гүлім ата-әжесін көптен бері көре алмаған еді. Қазір ол ауылға бара жатып, ойлары дөңгелеген тиындай тынымсыз шыр айналды: Гүлім әлгі сұмдық хабардың жалған болып шығып, атасын аман-есен күйінде көруді үміттенді.

Әжесі ескі үйдің табалдырығын аттап өтуге батылы бармаған қыз бен жігітті көріп, қатты шошыды. Біреу есіктің ар жағынан сығалап тұр деп зәресі ұшты.

Одан кейінгісінің барлығын тұман басып, Гүлім қазір ғана оған сөйлеген туысының сөзін, қай жаққа барғанын, дастарқанға қандай тамақ қойғанын есіне түсіре алмады. Ойлары да шашырап, бірі аяқталмай басқасы басталып, уайым мен өкінішке толы қайталана беретін ойлары бойын жаулап алды.

Енді міне, ас біткесін жалғыз өзі үйден шығып, ұясына оралып бара жатқан күннің нұрымен көз жасын құрғатып, бойына сәл тыныштық орнағанын сезінді. Дегенмен, өз-өзіне келуіне әлі ерте екенін, мұның оңай болмайтынын, оған көп уақыт керегін білді.

Алдындағы батып бара жатқан алқызыл күнге ұзақ қарап тұрды. Эһ... осы Күн бар ғой! Кеш сайын адам көзінен таса болады, кетеді, өледі, бірақ әр таң сайын қайта шығады, қайта тіріледі.

— Ата, сен күн болсаң екен... — деп сыбырлады Гүлім жарық күннен көз алмай.

— Күн болып қайтемін? — күтпеген осы сұрақтың үнінен Гүлімнің шашы тік тұрды. Ол бүкіл денесімен дір ете қалды — мұнда біреуді көремін деп күтпегенінен емес, дәл сол дауысты естігенінен. Гүлім артына бұрылып қарағанда, өзіне қарсы атасы тұрғанын көрді. Елестің бейнесі соншалық шынайы еді, тіпті ол расымен тірі сияқты көрінді.

— Ата, бұл сізбісіз? — Гүлімнің дауысы ерекше мұңлы, жылап жіберердей шықты.

— Атаң болмаса, кім болам? — сұраққа сұрақпен жауап қайтарды қария.

— Бірақ атам бола алмайсыз! — кенет айқай салды Гүлім. Егде адам алдында дауыс көтергенінен ұялып, ауызын алақанымен жапты. Көздерінен қайтадан ыстық жас ақты.

— Ата... —  деп сыбырлады қыз. — Кешіріңізші мені.

— Еңіреп жыла, оған сенің құқығың бар, — деді қария бас изеп. — Қабірімді сулаған жасың үшін сені кешіремін.

Екеуі біраз үндемей тұрды. Қыздың екі аяғы жерге байланғандай болды — орнынан қозғала алмады.

— Әке-шешең қайда? — деп сұрады қария.

Гүлім мұрнын тартып қойып:

— Бүгін жұмысы көп болған, кешке қарай келетін шығар, — деп жауап берді.

Қария қабағын түйді.

— Қайтадан жұмыс... — ол біраз үнсіз тұрды. — Олар өмір бойы жұмыс істеп жатыр. Тіпті менің қайтқаным да олар үшін себеп емес сияқты!

Қыз тағы мұрнын тартты.

— Заңгерлер ғой, бірден келе алмайды ғой... — деп бастады Гүлім, бірақ атасы оның сөзін бөліп:

— Жә, өзің келгеніңе де қуаныштымын, — деді.

Қуаныштымын десе де, өзі түнеріп тұрғаны анық.

— Ата, мен өте кінәлімін! Бұрын келуім керек еді.

— Иә, бұрын келуің керек еді, – деді қария оның сөзін қайталап. — Дегенмен, енді ештеңе істей алмайсың.

Жеңіл жел соғып, өзімен жылаудың дыбысын әкетті.

— Гүлім, айналаңа қарашы.

Қыз атаның айтқанын орындап, гүлге толы далаға көз салды.

— Нені көрдің?

— Әсем гүлдер алқабын, — деп сыбырлады ол.

— Ал айтшы, олардың иесі кім?

— Жер... — бұл сұрақтар нені білдіретінін түсінбей Гүлім жауап бере берді.

— Дұрыс айтасың, — деді атасы. — Ал үйіңде өсіп жатқан гүлдердің иесі кім? 

— Мен.

—Сол гүлдерің сарғайып, қурап кетсе, не істейсің?

— Оларды далаға шығарып салуыма тура келеді.

— Міне, енді сенің атаң да сарғайып, қурап қалды, — бұл сөзіне өзі күліп жіберді.  — Енді менің ием — жер.

— Ата... — Гүлімнің көзі жасқа толып, алдында тұрған атасын да, бірнеше шақырым кеңістікке созылған кең даланың ала түсті, әжесі түрлі жіппен тоқыған жамылғышқа ұқсап тұрған гүлдерін де көре алмады.

— Гүлім, мен — өлген гүлмін, ал сен біраз уақыт бойы келмеген үйде сені әлі гүлденіп тұрған ғажап гүл күтіп отыр.

— Әже...

Қария жымиды. Сол сәтте ғана қыз оның сөздерінің мәнін ұқты. Жүрегін шымырлатқан ауыр сезім кеудесін қысып өтті. Әлі де сырқырап тұрған жүрек тұсына қолын қойып, Гүлім көзіне ештеңе көрінбестен қарияға қарады.

— Бәрекелді, асылым, түсініпсің. Ал енді, Гүлім, бара ғой, гүліңді суар, қамқор бол, ұмытпа.

Гүлім басын изеп, жылап қойды. Соңғы рет оған көз салып, «қош болыңыз, ата», — деп бұрылып әжесінің үйіне қарай беттеді.

Осындай қарапайым оқиғалар өмірде көп, алайда адамдар оларды өздерінің бастарынан өткерген соң ғана маңыздылығын түсінеді. Гүлім де соны ұқты, әжесін мәңгілікке сақтай алмаса да, онымен қолынан келгенше барынша көп уақыт өткізуді шешті.